فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران میزبان نشستی تخصصی درباره جنبه‌های مختلف نجوم در تمدن اسلامی است؛ برنامه‌ای که به بررسی موضوعاتی از تاریخ علم و کیهان‌شناسی تا نقش دانشمندان در تحول دانش نجوم می‌پردازد.
نجوم از جمله دانش‌هایی است که در تاریخ تمدن اسلامی، در پیوند با ریاضیات، فلسفه و نیازهای عملی جوامع رشد کرد. ترجمه و بررسی آثار علمی تمدن‌های پیشین، رصدهای نجومی و تلاش برای اصلاح محاسبات و نظریه‌های موجود، زمینه‌ساز شکل‌گیری سنتی علمی شد که در انتقال و تحول دانش در جهان نقش داشت.
در همین زمینه، کمیسیون تاریخ علم فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، گردهمایی تخصصی «نگاهی به جنبه‌های مختلف نجوم در تمدن اسلامی» را برگزار می‌کند. این برنامه به موضوعات گوناگونی در تاریخ نجوم و کیهان‌شناسی اختصاص دارد و در سه نشست تخصصی برگزار خواهد شد.
بر اساس اطلاعیه فرهنگستان علوم، موضوعات این گردهمایی طیفی از بررسی دیدگاه‌های ابن‌هیثم درباره نجوم و کیهان‌شناسی و مواجهه عالمان دین با دانش نجوم تا تاریخ تحلیلی تعیین اوقات شرعی، بررسی سیاره ولکان در تاریخ نجوم جدید ایران و روند شکل‌گیری علوم دقیق در نجوم باستان را در بر می‌گیرد. همچنین موضوعاتی درباره محاسبات تقویمی و تأثیر فناوری‌های رصدی بر بررسی هلال‌های بحرانی مطرح خواهد شد.
اهمیت چنین موضوعاتی را می‌توان در پیوند میان دانش نجوم و جنبه‌های مختلف زندگی علمی و اجتماعی در تمدن اسلامی جست‌وجو کرد. رصد اجرام آسمانی، محاسبه زمان، تنظیم تقویم و توسعه ابزارهای نجومی، از جمله زمینه‌هایی بودند که به گسترش دانش‌های ریاضی و نجومی کمک کردند. بررسی تاریخی این حوزه‌ها همچنین فرصتی برای شناخت چگونگی انتقال، نقد و تحول دانش میان تمدن‌های مختلف فراهم می‌کند.
در بخش آغازین برنامه، غلامرضا اعوانی، رئیس کمیسیون تاریخ علم فرهنگستان علوم، گزارشی از فعالیت‌های این کمیسیون ارائه خواهد کرد و سارا فرض‌پور ماچیانی، دبیر علمی گردهمایی، به معرفی برنامه می‌پردازد.
این گردهمایی برای روز پنجشنبه، ۲۳ مهرماه ۱۴۰۵، از ساعت ۹ تا ۱۵، در سالن ابن‌سینا فرهنگستان علوم برنامه‌ریزی شده است و امکان شرکت در آن به‌صورت حضوری و برخط فراهم شده است.
علاقه‌مندان برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاهده جزئیات برنامه می‌توانند به اطلاعیه رسمی فرهنگستان علوم مراجعه کنند.
منبع: فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
