آئین کرنا نوازی محرم و آداب و رسوم آن

آئین کرنا نوازی محرم و آداب و رسوم آن

کَرنا زنی یکی از رسم های قدیمی و  کهن ایرانی ها در ایام محرم و عزاداری امام حسین از میراث معنوی ایرانی است. صدای کرنا  که در کوچه ها بپیچد یعنی محرم آمده است و هنگام برگزاری آئین های عزا ست. در این صفحه از محله فرهنگی وبلایت از آئین کرنازنی محرم، ساز کرنا و هرآنچه لازم است درباره آن بدانید بخوانید. وبلایت گنجینه آئین های ایرانی است.

آئین کرنا نوازی یا کَرنا زنی  یکی از رسم های قدیمی و  کهن ایرانی ها در ایام محرم و عزاداری امام حسین از میراث معنوی ایرانی است. صدای کرنا  که در کوچه ها بپیچد یعنی محرم آمده است و هنگام برگزاری آئین های عزا ست. در این صفحه از محله فرهنگی وبلایت از کرنازنی محرم، ساز کرنا و هرآنچه لازم است درباره آن بدانید بخوانید. وبلایت گنجینه آئین های ایرانی است.

عکس قدیمی از نوازنده کرنا

کرنا نوازی؛ میراث معنوی ایرانی

آئین کرنا نوازی  یکی از رسم های قدیمی و  کهن ایرانی ها در ایام محرم و عزاداری امام حسین از میراث معنوی ایرانی است.صدای کرنا  که در کوچه ها بپیچد یعنی محرم آمده است و هنگام برگزاری آئین های عزا ست؛ هنگام برپایی مراسم سینه زنی و نوحه خوانی برای بزرگداشت شهدای کربلا.

آئین کرنا نوازی محرم در سال ۱۳۹۱ به عنوان مراسم آئینی در فهرست آثار ملی و معنوی ایرانیان به ثبت رسیده.

کرنا نوازی در شب

ساز کرنا و نشانه شناسی آن

کَرنا نوعی ساز بادی است که از نی ساخته می شود به  طول ۲ تا ۳ متر . سر کرنا از جنس نوعی کدو ساخته می شده ؛ به شکل منحنی و شبیه دهانه شیپور است. کرنا چیزی شبیه شاخ گاو است.

قدمت بعضی از نمونه های ساز کرنا در مناطقی از ایران مثل رامسر به ۳۰۰ سال هم می رسد.

گفته می شود ساز کرنا نمادی از صور اسرافیل است که در قیامت نواخته می شود و علامتی برای اعلام برپایی قیامت است.

کرنا نوازی در محرم

مناطق برگزار کننده آئین کرنا نوازی در محرم

آئین کرنا نوازی در مازندران و گیلان بیشتر متداول بوده که این روزها کم رنگ تر از قبل است. اما هنوز  از روستاهای رامسر و شرق گیلان، صدای کرناها را می توانید بشنوید.

مثل مسجد آقا میر عبدالباقی در آخوند محله؛  از مساجد کهن شهر رامسر .آخوند محله سخت سر یکی از معروف‌ترین و بزرگ‌ترین محلات رامسر است.

علاوه بر آخوند محله در مناطقی مثل نارنج بن، تالش محله فتوک ، بقعه آقا بسمل و آقا پلاسید سادات محله شهرستان رامسر و مناطقی از استان گیلان، آئین کرنازنی سابقه چند قرنی دارد.

زمان اجرای این آئین ایرانی مصادف با روز تاسوعا و عاشورا و بعد از آن سوم و هفتم امام حسین است. برای اجرای این آئین، کرنا نواز ها در محوطه مسجد محل جمع می شوند.

تصویری از کرنای قدیمی

نحوه نواختن کرنا

کرنا نوازان شامل دو گروه هستند : «سر کرناچی» و «ورکن» . سرکرناچی ها اول می نوازند و ورکن ها در پاسخ به نواختن آن جواب می دهند. سر کرناچی در واقع رهبری کرنا چیان را برعهده دارد. کارشناسان آئین های عزاداری محرم این نوع نواختن را شبیه گویه مداح و واگویه سینه زنان توصیف می کنند.

دسته کرناچی ها دو سرگروه دارد و تعداد کل گروه حدود ۵ تا ۷ نفر است.

نواهایی که کرناچیان در کرنا می دمند شامل :

نوای یا حسین، یا امام، وای حسین کشته شد و یا امام یا حسین است.

مدت زمان کرنا زنی به توان و نیروی نوازندگان برمی گردد. بدون انقطاع کرنا می زنند تا وقتی نیاز به استراحت باشد و چند دقیقه استراحت برای اینکه نفس چاق کنند.

معمولش این بوده که شب ها دوبار کرنا نوازها کرنا زنی کنند اما وقتی همراه هیات ها و دسته جات عزاداری می شدند از ابتدا تا مقصد، جلوی دسته حرکت می کردند و نواختشان پیوسته بود.

آیین کرنا نوازی

رسم بر این است که هیات ها عصر تاسوعا در مسجد جمع شوند و شب عاشورا را تا صبح در مسجد بیدار بمانند. با طلوع صبح و سپیده روز عاشورا بعد از ادای نماز جماعت راه بیفتند سمت کوچه . پیش از حرکت، سکوت همه جا را فرا می گیرد و بعد از آن این صدای کرناهاست که بلند است.

کورنا نوازها در ابتدای صف و عزاداران پشت سر. راه می افتند. اولین مقصد، گورستان منطقه است.

کرنا زن ها سر قبرهای جوانانی می روند که از محرم پیش، طی این یک سال از دنیا رفته اند. با صدای کرنا یشان ذکر مصیبت حسین ع می کنند و مادران داغدیده، شیر داغ پخش می کنند بین جمعیت.

کرنا آهنگ حزینی در خود دارد. ناله های کرنا که بلند می شود دل  عاشقان سالار شهیدان می لرزد ؛ برای بیرون آمدن از خانه و رساندن خود به مسجد و جمع عزاداران برای اقامه عزا.

کرناچی ها شمال ایران می گویند هنر کرنازنی میراث معنوی خاندان شان است و ارثیه ای به قدمت چند قرن است.

کرنا نوازی در گیلان

کرنا زنان معروف مراسم محرم

از کرنا نوازان معروف و پیشکسوت حاج عباس مسگران کریمی است که چند سالی می شود عمرش را به شما داده.

حاج عباس مسگران کریمی معروف به باقر عباس، پدر سنت کرنازنی رامسر است. سال ۱۳۰۲ در منطقه کشباغ رامسر متولد شد. کشباغ منطقه ای است در ابتدای جاده نیدشت به جواهرده است که دو خاندان معروف دارد : مسگران کریمی و مرادیان.

حاج عباس از خاندان مسگران کریمی است. پدرش مرحوم باقر مسگران کریمی، مسگر معروفی بود. دوران کودکی پدر کرنا زنی رامسر در رویای داشتن کرنا و رسیدن ایام محرم گذشت.

حاج عباس مسگران کریمی در مصاحبه ای که با هلر شمسی، مستندساز و خبرنگار رامسری داشته گفته:

« هر سال قبل از محرم در دلم نیتی می کنم و حاجتی می طلبم و همیشه هم حاجتم را گرفتم.»

حاج عباس در زمستان سال ۱۳۹۶ از دنیا رفت و مزارش کنار امام زاده محمد اشکونکوه لات محله رامسر است.

حاج عباس مسگران کرنا زنی را از جوانی و از مسجد جواهرده شروع کرده بود . سازکرنا را خَیّری به مسجد آدینه اهدا کرده بود و در اختیار حاج عباس گذاشته بودند برای اجرای آئین کرنا زنی.

آیین کرنا نوازی

قبل از انقلاب، روزهای تاسوعا محل تجمع مردم کشباغ، روستای پتک بود. آنجا مراسم می گرفتند و غذا نذری می دادند؛ به اصطلاح محلی، خرج کشی می کردند. روز عاشورا که می رسید هم راه می افتادند سمت اشکونوه. انقلاب که شد و این منطقه از شمال کشور هم یکی یکی شهید داد، محل عزاداری تاسوعا و عاشورایشان شد گلزار شهدای زینبیه.

پیشنهاد وبلایت برای شما

نذری که ادا می شود…

کمتر از صد سال پیش ، برگ خشک درختان هم قیمتی شده بود مردم شهرهای مهمی از ایران گرسنه بودند برگ درخت می خورد به تنگ استخوان پودر شده گاو و گوسفند ، با مخلوط پوست هندوانه و خربزه. شاید شکم ها کمی پر که نه آرام شود.

سه شنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۹ | ۱۹:۳۶

کلیه حقوق مادی و معنوی برای مجله فرهنگی وبلایت محفوظ است . 1394