خواندن درباره زندگی و آثار بابک بیات برای آنها که او را می شناسند یا آنها که آهنگ هایش را شنیده اند اما تصویری از او در ذهن ندارند جالب است. بیات آهنگسازی است که بیشتر از سه دهه برای مردم ایران موسیقی ساخته، چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن.آثار او همواره طرفداران خود را داشته و دارد و اگر به حافظه موسیقیایی تان رجوع کنید، احتمالا یکی از ملودی های او را شنیده اید.
بابک بیات در طول ۳۰ سال فعالیت، ۱۳ بار برای ساخت موسیقی متن فیلم، نامزد دریافت سیمرغ بلورین شده که ۳ بارِ آن سیمرغ روی دستانش نشسته. فیلم هایی که او روی آن موسیقی ساخته، اغلب ماندگار شده اند. اما هنر بابک بیات، بیشتر از آنچه که فکرش را کنید به حافظه موسیقیایی ما گره خورده.
بچه های دهه ۶۰ حتما آهنگ برنامه علی کوچولو را به خاطر دارند که از آثار بابک بیات در موسیقی کودک است.
- چکیده: علی کوچولو نام سریالی (پیکسلیشن یا فتوانیمیشن) بود که توسط مجید راستی نوشته شد و در دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی از صدا و سیما پخش می‌شد. عکاسی این پروژه با بهمن جلالی و رعنا جوادی بود و
طراحی گرافیک این کار بعهده ابراهیم حقیقی قرار گرفت. - خواننده: الهه حمیدی و گروه کر
- آهنگساز: بابک بیات
- آلبوم: سریال علی کوچولو
- ناشر: صدا و سیما
- سال انتشار: 1360
یا موسیقی ترانه های خوانندگان آن سوی آب مثل ابراهیم حامدی، داریوش اقبالی و خیلی های دیگر.
تا این اواخر که موسیقی خاطره انگیز و باشکوه مجموعه ولایت عشق را ساخت که درباره زندگی امام رضا علیه السلام بود. ساخت این موسیقی تحولی در او ایجاد کرد که داستانش را در ادامه می خوانید.
درباره زندگی و آثار بابک بیات
بابک بیات در تهران محله پل چوبی به دنیا آمد، خرداد ۱۳۲۵. بعد از آن به محله های پایین شهر رفتند. اصلیتش از طرف پدر به روستایی حدفاصل تهران و ساوه می رسد.
بابک دو برادر داشت، یکی از خودش کوچکتر با سه سال اختلاف و دیگری ۱۰ سال بزرگتر از او.
بابک بیات به روایت خودش
آغازی برای خلق آهنگ های ماندگار
موسیقی را با یکی از دوستانش شروع کرد. 18یا ۱۹ ساله بود که به دنیای موسیقی وارد شد. از هنرستان عالی موسیقی که فارغ‌التحصیل شد، یک نفر بود که بیشترین تاثیر را در گرایش او به موسیقی پاپ داشت، کسی که سالهای بعد از نمایش نامه نویسان و ترانه سرایان مطرح شد، "ایرج جنتی عطایی".
ایرج جنتی عطایی پدر ترانه نوین ایران شناخته می شود.
دوستی ایرج و بایک به حدی عمیق بود که انگار از یگ خانواده بودند. آن روزها خواندن کتاب حافظ از سرگرمی های این دو بود.
با محمد اوشال که دوست شد، پایش به دنیای موسیقی پاپ هم باز شد. بابک بیات از محمد اوشال به عنوان یکی از آدم هایی یاد می کند که حق بزرگی به گردنش دارد و بخش مهمی از آموزش موسیقی را با او پیش رفته است.
قطعه شهید با صدای مازیار و شعری از ایرج جنتی عطایی
- خواننده: مازیار
- شاعر: ایرج جنتی عطایی
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- آلبوم: آرزوی فردا
- سال انتشار: 1352
بابک بیات از همان سالهای ابتدایی ورود به دنیای موسیقی به اپرا علاقه مند بود و در کلاس های ثمین باغچه بان شرکت می کرد. پنج سال را با اپرا و موسیقی کلاسیک گذارند.
بابک بیات و داغی که بر دل داشت
بابک بیات چهار فرزند داشت؛ مانی، باربد و بامداد که دوقلو هستند و دختری به اسم غزل.
باربد و بامداد دوقلوهای هستند که راه پدرشان را در موسیقی ادامه داده اند اما مانی!
مانی همان فرزندی است که بیماری خون و مرگ زود هنگامش در ده سالگی، اندوهی عمیق بر جان پدرش گذاشت.
آثار بابک بیات قبل انقلاب
با مرور زندگی و آثار بابک بیات می فهمیم که خیلی از ترانه های تاریخ موسیقی پاپ ایران از ساخته های اوست. قطعا او یکی از تاثیرگذار ترین آهنگسازان پیش از انقلاب است که تاثیر جریان فکری آثارش تا سال ها بر موسیقی ایران و آهنگسازان نسل های بعد او به وضوح مشخص است.
سال ۱۳۴۹ برای اولین بار موسیقی فیلم ساخت؛ فیلم اتوبوس، ساخته "یدالله صمدی". او تا پایان عمر هنری اش برای حدود ۹۰ فیلم، موسیقی متن نوشته است. فریاد زیر آب که در سال1356 توسط سیروس الوند ساخته شد یکی از معروف ترین های آن هاست.
بیات، قطعات بسیاری را هم برای بسیاری از خوانندگان طراز اول دوران پیش از انقلاب ساخت. داریوش اقبالی، ابراهیم حامدی، گوگوش، گیتی پاشایی، مازیار، سیمین غانم، نصرالله معین و … از جمله خوانندگان مطرحی بودند که آثار اورا خواده اند.
- خواننده: داریوش
- شاعر: ایرج جنتی عطایی
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- آلبوم: آرزوی فردا
- سال انتشار: 1353
لحن، بیان، فرم و ارکستراسیون اختصاصی بابک بیات و روح سیال و محزون در آثارش بیشتر شبیه یک راز است که در عین شباهت فرمی اما ده ها اثر متفاوت و تاثیرگذار را شکل داده است. هر خواننده ای که صدایش در بستر آثار بابک بیات قرار گرفته، شخصیت موسیقایی و هنری جدیدی شکل گرفته که باعث می شد هر خواننده ای بخواهد با او کار کند.
از جمله آثار مطرح او غریبه (عارف)، بن‌بست (داریوش)، خونه (داریوش)، فریاد زیر آب (داریوش)، علی کنکوری (داریوش)، خاتون(ابی)، خورجین (ابی) است و البته بسیاری ترانه‌های دیگر.
آثار بابک بیات بعد از انقلاب
بابک بیات بعد از انقلاب به فعالیت خود در آهنگسازی و موسیقی متن فیلم ادامه داد. هنرمند پرکاری که برای موسیقی فیلم، ۱۳ بار نامزد دریافت سیمرغ بلورین در جشنواره فجر شد و ۳ بار توانست آن را از آن خود کند؛ برای فیلم های عروس، سرزمین خورشید و مردی شبیه باران.
بابک بیات بعد از انقلاب، کمتر به کار ترانه سازی مشغول بود اما همان تعداد آثار ساخته شده او هم ماندگار شده.
آلبوم ها
- خروس زری پیرهن پری ۱۳۶۲
- سکوت سرشار از ناگفته‌هاست ۱۳۶۵
- چیدن سپیده‌دم ۱۳۶۵
- مرسدس ۱۳۷۶
- دلشوره ۱۳۷۷
- فصل پرواز ۱۳۷۸
- دست های آلوده ۱۳۷۸
- ولایت عشق ۱۳۷۹
- دو نیمه رویا ۱۳۸۱
- سام و نرگس ۱۳۸۱
- بن بست ۱۳۸۱
- از روی سادگی ۱۳۹۵
ترانه ها
- پرنده برای مانی رهنما
- پروانگی برای نیما مسیحا
- شب قطبی برای امیر سام
- منجی برای خشایار اعتمادی
- مسافر برای حسین زمان
- و …
- خواننده: مانی رهنما
- شاعر: شهین حنانه
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بهرام دهقانیار
- آلبوم: فصل پرواز
- ناشر: سروش
- سال انتشار: 1378
- چکیده: این قطعه برای اولین بار در فیلم سینمایی سام و نرگس به کارگردانی مرحوم ایرج قادری منتشر شد.
- خواننده: حامی
- شاعر: اهورا ایمان
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- آلبوم: دو نیمهٔ رؤیا
- ناشر: آوای باربد
- سال انتشار: 1381
- چکیده: این قطعه برای فیلم سینمای دست‌های آلوده ساخته شد.
- خواننده: نیما مسیحا
- شاعر: پیام پارسا
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- آلبوم: فیلم سینمایی دست‌های آلوده
- سال انتشار: 1378
- خواننده: خشایار اعتمادی
- شاعر: اکبر آزاد
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: سید فوآد حجازی
- آلبوم: دلشوره
- سال انتشار: 1377
ترانه های بالا تعدادی از آثار بابک بیات است که برای خوانندگان پس از انقلاب ساخته.
موسیقی فیلم
بخش بزرگی از زندگی و آثار بابک بیات به موسیقی فیلم اختصاص داشته است و او را به یک چهره پرکار در این حوزه تبدیل کرده. چه از نظر تعداد و چه از نظر کیفیت کار، بیات در قله ایستاده است.
از سال ۱۳۵۶ که اولین بار نامزد سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن فیلم شد تا ۳ سیمرغی که برنده شد؛ به گواه خیلی ها آثارش جلوتر و حرفه ای تر از خودِ فیلم ها بود. جایگاه او در یک کلاس جهانی به وضوح دیدنی است. در ادامه با هم آثارش در حوزه فیلم را مرور کنیم:
- ۱۳۶۵ برای فیلم طلسم، نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین متن فیلم شد.
طلسم به کارگردانی داریوش فرهنگ در پنجمین جشنواره فجر حضور داشت و در ۴ رشته نامزد دریافت سیمرغ بود. مرحوم جمشید مشایخی، مرحوم پرویز پور حسینی، سوسن تسلیمی و آتیلا پسیانی در طلسم بازی کردند.
- ۱۳۶۶ برای فیلم شکار، نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین متن فیلم شد.
فیلم شکار را مجید جوانمرد ساخته و مرحوم خسرو شکیبایی، عنایت الله بخشی و پرویز پرستویی در آن ایفای نقش کرده اند. موسیقی متن فیلم شکار یکی از آهنگ های ماندگاری است که ظرفیت اش بالاتر از یک فیلم بود. این آهنگ در رسانه ها به مناسبت های مختلف عزاداری و سوگ های ملی و مذهبی همیشه پخش شده و حتما بارها آن را شنیده اید.
- ۱۳۶۶ برای فیلم شاید وقتی دیگر، بابک بیات نامزد دریافت سیمرغ بلورین موسیقی متن فیلم شد؛برای دومین بار در یک سال.
شاید وقتی دیگر را داریوش فرهنگ ساخته و خودش به همراه سوسن تسلیمی و علیرضا مجلل در آن بازی کرده اند. منتقدان سینمایی از این فیلم به عنوان یکی از بهترین فیلم های تاریخ سینمای ایران یاد می کنند.
- ۱۳۶۹ برای فیلم عروس، بابک بیات برنده سیمرغ بلورین شد.
عروس را بهروز افخمی ساخت و نیکی کریمی و ابوالفضل پورعرب در آن بازی کردند. عروس آن در آن سال ها رکورد فروش تاریخ سینمای ایران را زد و ۸ میلیون تماشاگر را به سینما کشاند.
- چکیده: مرسدس یا شب‌کشتن ترانه‌ای برای فیلم سینمایی مرسدس به کارگردانی مسعود کیمیایی بود که از فیلم حذف شد!
- خواننده: مانی رهنما
- شاعر: ایرج جنتی عطایی
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- ۱۳۷۵ برای سومین و آخرین بار، بابک بیات سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن را برای فیلم مردی شبیه باران به دست گرفت.
این فیلم را سعید سهیلی کارگردانی کرده بود و ابوالفضل پور عرب، فاطمه صامتی و سینا مهرداد در آن بازی کردند.
- ۱۳۷۷ فیلم مرسدس به کارگردانی مسعود کیمیایی باز هم برای بابک بیات نامزدی سیمرغ آورد.
محمدرضا فروتن، پارسا پیروزفر، سوسن تسلیمی، مرجان شیرمحمدی در آن برای کیمیایی بازی کردند.
- ۱۳۷۷ پایان دوره نامزدی ها و پرواز سیمرغ های بلورین بر آسمان هنر بابک بیات است.
هفدهمین جشنواره فیلم فجر با فیلم قرمز. فریدون جیرانی، قرمز را با بازی محمدرضا فروتن و هدیه تهرانی ساخته بود.
- چکیده: موسیقی فیلم سینمایی شکار به کارگردانی و نویسندگی مجید جوانمرد محصول سال ۱۳۶۶
- خواننده: بی‌کلام
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- سال انتشار: 1366
سریال هایی که بیات برایشان آهنگسازی کرد
هنر بابک بیات در خلق موسیقی مجموعه های تلویزیونی هم شنیدنی است.
- موسیقی مجموعه تلویزونی سلطان و شبان به کارگردانی داریوش فرهنگ
- موسیقی سریال تلویزیونی عروس آزادی به کارگردانی مرحوم رحیم رحیمی پور
- موسیقی مجموعه تلویزیونی پهلوانان نمی میرند به کارگردانی حسن فتحی که آهنگ پایانی آن را محمد اصفهانی خواند.
- موسیقی متن مجموعه تلویزیونی ولایت عشق به کارگردانی مهدی فخیم زاده که تیتراژ و چند قطعه آوازی آن را محمد اصفهانی خواند.
- خواننده: محمد اصفهانی
- شاعر: مولانا
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- آلبوم: فاصله
- ناشر: شرکت فرهنگی هنری پیام
- سال انتشار: 1378
جهان‌پهلوان تختی
اما در میان همه آثار بیات، یکی از همه ویژه‌تر است.ترانهٔ «جهان پهلوان تختی» اثری موسیقایی در ستایش غلامرضا تختی، قهرمان نامدار کشتی ایران و نماد جوانمردی، فروتنی و مردم‌دوستی است. در این اثر، بابک بیات با آهنگسازی خود، فضایی حماسی و در عین حال عاطفی پدید آورده و عارف با صدای پرقدرت و بیان احساس‌برانگیزش، یاد و نام جهان‌پهلوان را در قالب ترانه‌ای ماندگار زنده کرده است. این اثر فراتر از بزرگداشت یک قهرمان ورزشی، بازتابی از جایگاه تختی در حافظهٔ جمعی ایرانیان است؛ مردی که محبوبیتش تنها از مدال‌ها و پیروزی‌هایش سرچشمه نمی‌گرفت، بلکه منش انسانی و همدلی‌اش با مردم، او را به چهره‌ای اسطوره‌ای در فرهنگ معاصر ایران تبدیل کرد.
ترانهٔ «جهان‌پهلوان» (که بعدها با نام «فاتح خفته» هم شناخته شد) در سال ۱۳۵۱، چند سال پس از درگذشت غلامرضا تختی، ضبط شد؛ اما به دلیل فضای سیاسی آن دوره هرگز انتشار رسمی پیدا نکرد و پس از انقلاب، در سال ۱۳۵۸ به‌صورت محدود منتشر شد.
ایدهٔ شکل‌گیری این اثر از شهرام دانش، شاعر ترانه، آغاز شد. او که مرگ تختی را پایانی بر یک قهرمان ورزشی نمی‌دانست، بلکه آن را فقدان نماد جوانمردی و مردم‌داری می‌دید، مرثیه‌ای برای او سرود و بابک بیات بر پایهٔ همان شعر، ملودی‌ای حماسی و سوگ‌وار خلق کرد. عارف نیز این قطعه را اجرا کرد و در پایان آهنگ، دکلمه‌ای با صدای خود شهرام دانش شنیده می‌شود. این ترانه به بابک تختی، فرزند جهان‌پهلوان، تقدیم شده است.
جهان‌پهلوان
عارف
- چکیده: آهنگی در سوگ جهان‌پهلوان تختی که به تنها یادگارش یعنی بابک تختی تقدیم شد
- خواننده: عارف
- شاعر: شهرام دانش
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
0:00
بابک بیات و ولایت عشق
ولایت عشق سریالی درباره "امام رضا علیه السلام" و دوران زندگی ایشان است.
ولایت عشق را "مهدی فخیم زاده" ساخت و بابک بیات روی شعری برگرفته از اشعار "دعبل خزایی"، ملودی گذاشت و آهنگسازی کرد.
خود بابک بیات در مورد تجربه ساخت آهنگ می گوید:
اگر شما به سریال‌های مهم دیگر که مورد توجه واقع شده نگاهی بیاندازید، می‌بینید که موسیقی آن سریال یک ترانه دارد و چیز دیگری از موسیقی آن سریال در یاد و خاطره‌تان باقی نمانده است.
ولی در سریال «ولایت عشق» ترانه در درجه اول کار نبوده. من موسیقی مجموعه امام رضا(ع) را با استفاده از موسیقی مذهبی جهانی کار کردم.
یعنی تعزیه خودمان را با کرال کلیسا تلفیق کردم و تم این مجموعه را درآوردم که بیشتر کرال با صدای انسان‌ها اجرا می‌شود.
در قرون وسطی معتقد بوده‌اند که صدای انسان سمبل پاکی‌هاست. به همین خاطر فقط اجازه می‌داده‌اند که در کلیسا از صدای انسان استفاده شود، دقیقا مثل تعزیه خودمان.
در دوره قاجاریه سازهایی هم با تعزیه تلفیق شد و در گام‌ها و دسته‌های مختلف تعزیه، موسیقی‌مان را سینه به سینه حفظ کردیم.
- چکیده: موسیقی متن سریال ولایت عشق به کارگردانی مهدی فخیم‌زاده است که در سال ۱۳۷۹ منتشر شد.
- خواننده: محمد اصفهانی
- شاعر: پیام پارسا
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بابک بیات
- آلبوم: ولایت عشق
- ناشر: سروش
- سال انتشار: 1379
شخصیت های مهم مجموعه ولایت عشق هرکدام در آهنگسازی بابک بیات، یک تم مجزا دارد.
مثلا برای ایرانیان که در پرده اول دیده می‌شوند یک تم مستقل طراحی کرده، شخصیت «مأمون» با بازی محمد صادقی تم جداگانه دیگری، برای شخصیت «فضل‌بن‌سهل» هم تم متفاوتی، امین عباسی با بازی رامبد جوان هم همین طور و برای امام‌رضا (ع) هم مخصوص به خود حضرت.
سریالی که بابک بیات به خاطر آن ریش هایش را بلند کرد
"خشایار اعتمادی" از شاگردان بابک بیات درباره حالات استادش وقتی موسیقی متن ولایت عشق را می ساخت می گوید:
معمولا به بابک بیات پیشنهاد می‌دادند برایشان آهنگسازی کند و یک اثر بسازد، اما به یاد دارم که سر آن مجموعه بود که استاد بیات پیشنهاد داد و از "محمد اصفهانی" خواست که برای این اثر بخواند. به‌حق هم محمد اصفهانی آن چیزی را که باید، ادا کرد.
بابک همیشه صورتش شش تیغه بود. اما به یاد دارم در آن ایام به اندازه‌ای تحت تأثیر سریال ولایت عشق قرار گرفته بود و درگیر سریال و موسیقی شده بود که اندازه ریش‌هایش به بالای سینه‌اش رسیده بود.
به عبارت دیگر از همان سریال ولایت عشق محاسن خود را گذاشت، او خیلی تحت تأثیر بود.
خوابی که بابک بیات قبل از ساخت موسیقی ولایت عشق دیده بود
محمد اصفهانی می گوید:
من در ابتدا تصمیم به حضور در این پروژه نداشتم! یک روز بابک بیات با من تماس گرفت و گفت باید بیایی و این کار را بخوانی، امتناع کردم و او خوابی که شب قبلش دیده بود را برایم تعریف کرد. گفت خواب دیدم آهویی در دشتی می دود و تو به دنبال آن آهویی. من فکر میکنم تو باید این قطعات را بخوانی!
- چکیده: مرحوم بامداد بیات: وقتی که من ترانهٔ آسیمه‌سر را در انتها تنظیم می‌کردم دوست داشتم این حالت آسیمه‌سری و سرگشتگی و سرگردانی را در تمام لحظات کار به وجود آورم و شنونده این حالت را حس کند. از این رو تنظیم کار را بر اساس همین حالت پایه‌گذاری کردم. حواسم هم به این بود که حس آسیمه‌سری و سرگشتگی و سرگردانی برای شنونده آشکار باشد که فکر میکنم این اتفاق افتاده است.
- خواننده: محمد اصفهانی
- شاعر: اکبر آزاد
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: بامداد بیات
- آلبوم: نون و دلقک
- ناشر: تولیدکنندگان موسیقی حرفه‌ای پاپ
- سال انتشار: 1381
سبک آهنگسازی بابک بیات
ملودی و تنظیم های بابک بیات به دشوار بودن اجرا معروف است و کمتر خواننده ای می تواند از پس ملودی های او به درستی برآید. خودش می گوید حسی از غم در آثارم از همان بوده است:
من وقتی که خیلی جوان بودم، در موسیقی هایم غم خاصی نهفته بود. زندگی بهتر ساختن برای آدم هایی که دوست شان دارم، یعنی پدر و مادرم و بهتر زندگی کردن آنها همیشه غصه و غم من بود.
شاگردان بابک بیات
بابک بیات پنج شاگرد به دنیای موسیقی پاپ وارد کرده و تجربه کشف استعداد در این حوزه را داشته.
مانی رهنما، حمید حامی، نیما مسیحا، امیر کریمی و مهرداد شهسوارزاده از شاگردان بابک بیات هستند که در زمینه خوانندگی فعالیت دارند و ملودی های او را با صدایشان اجرا کرده اند.
وقتی بابک بیات عفو رهبری را دید
یکشنبه آخر
اولین یک شنبه آذر ۱۳۸۵ بابک بیات آخرین یکشنبه عمر خود را دید. ۶۰ سال شده بود و کبدی که مدتها بود اذیتش می کرد بیشتر از این با او راه نیامد.
قرار بود بابک بیات پیوند کبد شود؛ در بیمارستان نمازی شیراز یا یکی از بیمارستان های کانادا. دخترش غزل بیات می گوید همان روزی که قرار بود پدر را برای درمان به کانادا ببریم، حالش وخیم شد و …
آثار مرتبط با بابک بیات
مستندها
بن بست از آثار ساخته شده درباره بابک بیات، این هنرمند موسیقی پاپ است که به کارگردانی مصطفی شیری در سال ۱۳۸۴ و به مدت ۵۵ دقیقه ساخته شده است.
اگر دوست دارید با روحیات بابک بیات، آهنگساز ایرانی بیشتر آشنا شوید، دیدن این مستند را به شما پیشنهاد می کنیم.
در این اثر کارگردان فیلم هایی که بابک بیات برایشان آهنگ ساخته حضور دارند و از همکاری مشترک خود با این هنرمند می گویند.
مسعود کیمیایی، سیروس الوند، محمد سریر، فریدون شهبازیان، بهرام بیضایی، احمدرضا احمدی،
بهروز افخمی، اهورا ایمان و ناصر فرهودی از جمله کارگردانان، شعرا و آهنگسازانی هستند که از بابک بیات می گویند.
در مستند بن بست بخش هایی نیز به خود بابک بیات اختصاص دارد که به بیان روحیات و درونیات او از زبان خودش پرداخته است.
مستند بن بست را می توانید از اینجا ببینید
کتاب ها
کتاب بابک بیات، آخرین نت ها
بابک بیات، آخرین نت ها، کتابی ۱۷۶ صفحه ای در اندازه رقعی است که یوسف یزدانی آن را نوشته و انتشارات دریچه منتشرش کرده است. این کتاب سرگذشت بابک بیات، موسیقی دان ایرانی است.
در بخشی از این کتاب می خوانید:
بابک بیات مردی که هر کلاویه سازش را با احساسی عمیق و خالص می فشارد و جاودانه های بی شمارش گواه محکمی ست بر این مدعا.
بی شک او مظلومانه از جمع ما پر کشید. در وطن بود اما غریب، محبوب اما محجوب و ناگاه در اوج فرود آمد. یادش گرامی و نامش مانا
پی نوشت:
خواندن این کتاب من را با بزرگ مرد موسیقی ایران بیشتر آشنا کرد و در آن نقش وقایع زندگی او در ساخت آثارش برایم به خوبی قابل لمس بود.
آهنگ ها
آهنگ طلایه دار
طلایه دار با خوانندگی حمید حامی در چهلمین روز درگذشت بابک بیات و به سبک موسیقی پاپ ساخته شده است. ترانه سرای طلایه دار، بابک صحرایی است و رضا تاجبخش آن را تنظیم کرده است.
بابک بیات از نگاه دیگران
بهروز افخمی (کارگردان)
نوای آشنای که در موسیقی های بابک بیات احساس می کنید و تکرار می شود، هرچند معلوم نیست از کجاست اما می تواند به خاطر زندگی در تهران قدیم یا به خاطر اتفاقاتی که در زندگی شخصی اش افتاده بود، این حس و حال و فضا را به آثار او ببخشد.
سیروس الوند (کارگردان)
بابک بیات آن تحصیلات آکادمیک که ما می شناسیم و آن را ملاک قرار می دهیم به آن صورت نداشت اما آن طور که خودش عنوان می کرد پیش یکی دو تا از همکارانش کار کرده بود و از آنها یاد گرفته بود. او یک هنرمند غریزی بود.
احمدرضا احمدی (شاعر)
بابک از عمق جنوب شهر آمد و خودش آموخت و عمل کرد و کسی بالای سرش نبود. شاید همین کولی وار و خود رو بودنش بود که باعث شد کار کند و اتفاقا این نوع زندگی به آدم ها جسارت می دهد و این خیلی مهم است.
بهرام بیضایی (فیلمساز)
ما شاید از یک فرهنگ نبودیم، به هرحال من خیلی با کتاب بزرگ شدم اما بابک خیلی اهل کتاب نبود. به آن صورت اهل پژوهش نبود؛
یعنی آن فضا و جهان فلسفی ای که لازم است یک آهنگساز و آرتیست در اطرافش داشته باشد و تفکر موسیقایی را نه جامعه به او داده بود و نه اصلا در جامعه وجود داشت.
آن مرد مهربان بود. نوا‌هایی در سر داشت که رهایش نمی‌کردند … گیر می‌کرد میان عاطفه‌هایش و وقت ناله فروکش می‌کرد و وقت فغان، لب می‌بست. آن مرد گله‌های ما همه را شنید و گله‌هایش را با خود برد … رفت پی نوا‌هایی که سالیانی بود از وی جدا شده بودند / گشت تا بیابدشان، گم شد.
مرحوم ناصر فرهودی (صدابردار و صداگذار موسیقی)
کلا ملودی سازی و ساخت ملودی آهنگ یک قریحه ذاتی است و هرکسی آن را ندارد. افرادی بودند که از لحاظ علمی از بابک شاید بالاتر بودند اما این قریحه ذاتی در وجودشان به اندازه بابک نبود. بابک آدم نمونه ای بود، شعر را که نگاه می کرد همان زمان می توانست ده مدل ملودی مختلف که هیچ ربطی هم به هم ندارد روی شعر بگذارد و اجرا کند.
حمید حامی (خواننده)
آدمی بود که می‌توانستی با او درد دل کنی. به او زنگ بزنی و گریه کنی.
احساس می‌کردی پدر یا برادر بزرگتری هست که به وجودش احساس ایمنی و اعتماد داری.
خشایار اعتمادی (خواننده)
بابک صحرایی (شاعر)
بابک بیات، جان ترانه را درک می کرد و هم از جهت فرم کلام و هم از نظر مفهوم کلام، بهترین برداشت را داشت. اولین کاری هم که انجام می داد، ترانه شما را با ملودی خودش به بهترین شکل ممکن روایت می کرد. به همین خاطر وقتی بابک بیات ملودی را می ساخت و تمام می کرد، به راحتی نمی توانستید شعرش را عوض کنید؛ مگر با حضور خودش. بابک بیات روی همخوانی روایت ترانه با ملودی خیلی حساسیت داشت. جالب این که بابک بیات در کنار این مسائل عروض می دانست.
- خواننده: معین
- شاعر: بابک صحرایی
- آهنگساز: بابک بیات
- تنظیم‌کننده: فِرد میرزا
- آلبوم: طلوع
- ناشر: ام‌زی‌ام رکوردز
- سال انتشار: 1386
پابان مردی که با آهنگ هایش شعر می گفت
بابک بیات که در سالهای آخر دیگر چندان کار نمی‌کرد، گویی از دنیای هنر دلگیر شده بود:
او یک سال پیش از مرگش گفته بود:بیش از ۱۸ سال سینه‌خیز در این حرفه حرکت کردم، موسیقی فیلم ساختم و با عشق و علاقه کارم را ادامه دادم و اگر صورت هزینه‌های و دستمزد من را در این مدت نگاه کنید، از این‌که یک آهنگساز با این همه زحمت چنین زندگی می‌کند و درآمد کمی در حد یک کارمند داشته است، خنده‌تان می‌گیرد
البته که پرداختن به همه زندگی و آثار بابک بیات در این چند خط نمی گنجد. آثار او تا همیشه با ماست وامید آنکه روح این هنرمند بزرگ در شادی ابدی باشد.
